تحلیل کلاناقتصادی و مانیفست سرمایهگذاری هوانوردی و مهماننوازی ایران (۱۴۰۶-۱۴۰۳)
تحلیل کلاناقتصادی و مانیفست سرمایهگذاری هوانوردی و مهماننوازی ایران (۱۴۰۶-۱۴۰۳): کالبدشکافی زوال ناوگان، بحران رگولاتوری، و زنجیره زیان اکوسیستم گردشگری تحت آنتروپی ژئوپلیتیک
صنعت حملونقل هوایی و اکوسیستم گردشگری و هوانوردی غیرنظامی ایران در بازه زمانی سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ شاهد پیچیدهترین دوره از تغییر ساختارها و تکانههای ژئوپلیتیک بوده است. ریشهی این اختلالات بنیادین به تلاقی بحرانهای انباشتهی داخلی هوانوردی با شوکهای خارجی موسوم به «جنگ سوم تحمیلی» در تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) بازمیگردد که آغازگر حملات هماهنگ نظامی میان ایالات متحده، رژیم صهیونیستی و جمهوری اسلامی ایران بود. انسداد غیررسمی تنگه هرمز و سقوط شدید ترافیک کشتیرانی تجاری از ۶۰ فروند به تنها ۱۰ فروند در روز ، جهش جهانی قیمت نفت خام برنت به میانگین ۹۵ دلار و قیمت سوخت جت به ۱۵۲ دلار به ازای هر بشکه را رقم زد که مستقیماً سودآوری خطوط هوایی بینالمللی را به نصف کاهش داد و خطوط هوایی خاورمیانه را با زیان هنگفت ۴.۳ میلیارد دلاری مواجه ساخت. در این اتمسفر تنشآلود، اکوسیستم هوانوردی غیرنظامی ایران نه تنها با شوکهای لجستیک فرودگاهی بینالمللی در سطح منطقه روبهرو شد، بلکه تحت فشار مضاعف ناشی از ناترازی مالی، زمینگیری قطعات و مداخله همهجانبه نهادهای رگولاتور دولتی قرار گرفت.
شاخص عملکردی / منطقه جغرافیایی | نرخ اشغال هتلها در اوج بحران (مارس ۲۰۲۶) | میزان تغییر ترافیک پروازی / ظرفیت ناوگان | خسارت مالی مستقیم یا غیرمستقیم وارده | منابع |
|---|---|---|---|---|
دبی (امارات متحده عربی) | سقوط به ۲۲.۸٪ (از میانگین ۸۴.۸٪ پیش از بحران) | فعالیت پروازی شرکت امارات در سطح ۷۴٪ پیش از بحران | زیان ناشی از سهم ۶۰۰ میلیون دلاری روزانه مخارج مسافران در خاورمیانه | |
ابوظبی (امارات متحده عربی) | سقوط به ۳۹.۵٪ | فعالیت پروازی شرکت اتحاد در سطح ۵۹٪ پیش از بحران | کاهش چشمگیر تقاضا در بازارهای ترانزیتی خاورمیانه | |
دوحه (قطر) | سقوط به ۴۴.۲٪ | فعالیت پروازی قطر ایرویز در سطح ۴۵٪ پیش از بحران | زیان ناشی از اتکای شدید به ترانزیت مسافران بینالمللی | |
استان اصفهان (ایران) | ۵٪ در بازه اسفند و فروردین | تعلیق گسترده و ناترازی خطوط پروازی داخلی | ۷ هزار میلیارد تومان خسارت مستقیم به صنعت هتلداری و تعطیلی ۴۰٪ ظرفیت هتلها | |
استان فارس (ایران) | ۲٪ در بازه اسفند و فروردین | لغو پروازهای ورودی به شیراز | ۲ هزار میلیارد تومان خسارت و تعطیلی دائمی ۱۰ هتل تا پایان بهار ۱۴۰۵ | |
مشهد (خراسان رضوی) | ۱۰٪ در اسفند، ۳۵٪ در تعطیلات نوروز | کاهش شدید فرودهای ورودی به فرودگاه هاشمینژاد | بیش از ۴.۵ هزار میلیارد تومان خسارت و تعطیلی ۱۶ هتل مشهد | |
جزیره کیش (ایران) | سقوط ناگهانی اقامت از ۱۱,۰۰۰ نفر به ۲۰۰ نفر | لغو گسترده پروازهای کیشایر و سایر ایرلاینهای داخلی | تعطیلی کامل ۵۳ هتل، بیکاری ۶,۰۰۰ نفر از کارکنان هتلها و خروج از ریل توسعه هویتمحور |
تحلیل وضعیت ناوگان و بحران لجستیک قطعات: فرسودگی انباشته و استراتژیهای تدافعی خطوط هوایی
تحلیل وضعیت ناوگان و بحران لجستیک قطعات نشاندهنده ابعاد عمیق «آنتروپی فنی» است که در طول سالها به بدنه هوانوردی ایران تحمیل شده است. بر اساس گزارش سازمان هواپیمایی کشوری، ۱۳۴ فروند هواپیما در ایران به دلیل عدم دسترسی به قطعات یدکی حیاتی و فرسودگی ناشی از تحریمها، بیش از دو سال متوالی زمینگیر بودهاند. در این فضای فرسایشی، میانگین عمر ناوگان فعال کشور به شدت افزایش یافته و هرگونه بازگردانی هواپیما به چرخه پروازی، نیازمند یک کار مهندسی فوقالعاده پرهزینه و پیچیده است. هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) در این دوره طولانی با ظرفیت فوقالعاده محدودی فعالیت کرده است؛ به طوری که ناوگان عملیاتی این شرکت در بهار ۱۴۰۴ تنها ۱۷ فروند هواپیما (شامل ۱۶ فروند هواپیمای مسافری و یک فروند هواپیمای باری) بوده که در مجموع ۳۰۷۲ صندلی فعال را پوشش میدادند. این بازگشت به بهای تلاش مهندسی سنگین داخلی از جمله بازسازی و بومیسازی ساخت ۵۸۰۰ قطعه در کارگاههای داخلی هما و تعمیر ۲۰ دستگاه موتور (که دو فروند آن متعلق به شرکت قشمایر بود) حاصل شده است. به علاوه، هما دو فروند ایرباس A330 جدید را خریداری و به چرخه بازگرداند و سه فروند دیگر را نیز از وضعیت زمینگیری خارج نمود.
همچنین، بازگشت یک فروند هواپیمای RJ 100 شرکت قشمایر با ظرفیت ۱۱۲ مسافر پس از یک سال زمینگیری، از طریق انجام بیش از ۶۵۰ وظیفه فنی (Task) و نصب سیستم نظارتی پیشرفته ADS-B Out با همکاری دانشبنیانها، برای نخستین بار در سطح جهانی بر روی این مدل هواپیما اجرا و ثبت شد. در مثالی دیگر از احیای ناوگان حاکمیتی، هواپیمای فالکون ۲۰۰۰ سازمان هواپیمایی کشوری پس از ۱۳ سال زمینگیری طولانیمدت، پس از انجام چکهای تخصصی و تستهای زمینی و تاکسی با سرعت بالا به چرخه عملیاتی بازگشت. با این وجود، تحریمها تداوم بازیابی ناوگان را منوط به خرید هواپیماهای دست دوم و تعمیرات مشترک با روسیه کرده است؛ راهحلی اضطراری که سلب مسئولیت شرکتهای سازنده اصلی در قبال بروز حوادث را در پی دارد.
شاخص ترافیکی و عملیاتی هما (بازه شهریور ۱۴۰۳ لغایت فروردین ۱۴۰۴) | مقدار ثبت شده | پیامد استراتژیک و تحلیل مأموریتی | منابع |
|---|---|---|---|
تعداد کل مسافران جابجا شده | ۱,۲۳۰,۱۷۴ نفر | تمرکز بر ۳۷ مقصد داخلی و ۱۶ مقصد بینالمللی جایگزین مسیرهای اروپایی | |
میزان بار جابجا شده (کارگو) | بیش از ۴,۵۰۰ تن | تثبیت جریان لجستیکی باری از طریق تک فروند هواپیمای باری فعال | |
تعداد کل پروازهای انجامشده | ۱۰,۲۷۹ پرواز | بازدهی متوسط ۹۶ مسافر به ازای هر پرواز به دلیل محدودیت صندلیهای فعال | |
مجموع ساعات پروازی ناوگان | ۱۵,۴۰۷ ساعت | نشاندهنده لزوم کارکرد فشرده ناوگان ۱۷ فروند ملکی هما | |
عملیات حج و عمره | ترانزیت انحصاری ۳۰ هزار زائر | هما به دلیل محدودیتهای عربستان سعودی، تنها شرکت داخلی مجاز به عملیات حج است |
پویاییشناسی رگولاتوری و قیمتگذاری دستوری: تضاد میان هزینههای ارزی و درآمدهای دستوری
تعارض دیرینه رگولاتوری دولتی با منطق اقتصادی بازار آزاد در فرآیند نرخگذاری بلیت هواپیما، محرک اصلی فرسایش حاشیههای سود و خروج نقدینگی از بخش هوانوردی بوده است. روند پویای رگولاتوری از خرداد ۱۴۰۳ و با رأی نهایی دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال مصوبات قیمتگذاری دستوری و سلب صلاحیت ستاد تنظیم بازار آغاز شد. با این حال، سازمان هواپیمایی کشوری بر اساس بند (هـ) تبصره ۱ قانون هواپیمایی کشوری تلاش نمود با اعمال ضوابط شورای عالی هواپیمایی برای قیمت صندلی-ساعت به میزان ۴۸ دلار، سقف قیمتی جدیدی را به میزان ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان برای پروازهای اکونومی به بازار تحمیل کند.
این تلاشهای انقباضی برای اعمال سقف قیمتی عملاً با افزایشهای شدید هزینههای ارزی و ناترازی انرژی کشور به بنبست خورده است : در وهله نخست، از تیرماه ۱۴۰۴ تا اواخر همان سال، نرخ تسعیر ارز مورد استفاده شرکتهای هواپیمایی ۱.۸ برابر شد ؛ این امر به معنای تعیین قیمت بلیت بر اساس نرخ دلار ۱۰۴ هزار تومانی در دولت چهاردهم بود. افزایش ۵۰ درصدی ناگهانی نرخ ارز خطوط هوایی در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ هزینههای عملیاتی آنان را به میزان ریاضی زیر بالا برد :
در شرایطی که رگولاتور به واسطه سازمان تعزیرات حکومتی اصرار بر فریز قیمت بلیتها داشت.
در وهله دوم، شوک بیسابقه قیمت سوخت رخ داد؛ در ابتدای سال ۱۴۰۴، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی نرخ هر لیتر سوخت هواپیما را برای خطوط هوایی داخلی با افزایشی ۲۰ برابری، از ۶۰۰ تومان به ۱۱,۰۳۰ تومان بدون احتساب مالیات (و ۱۴,۳۰۰ تومان با احتساب مالیات) رساند. متعاقباً، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، نسبت نرخ سوخت هوایی نسبت به قیمت خرید پالایشگاهی مجدداً از ۳۰ درصد به ۶۰ درصد افزایش یافت که عملاً به معنای دو برابر شدن هزینه سوخت در سال جدید است.
این تضاد عمیق ساختاری، بقای اقتصادی خطوط هوایی را به شدت تهدید کرد. خطوط هوایی به دلیل ناترازی شدید نقدینگی ناشی از تأخیرهای چندماهه در تخصیص ارز بانک مرکزی، رو به راهبرد تدافعی پیشفروش چارتری ظرفیت ششماهه پروازی خود آوردند. واسطهها و چارترکنندگان با تسخیر بازار سیستماتیک، قیمت بلیتها را به صورت پویا به نفع خود بالا بردند تا جایی که بهای بلیت مسیر تهران-مشهد در بهمن ۱۴۰۴ در مقایسه با سال گذشته با رشد نجومی ۲۹۹ درصدی به حدود ۹ میلیون و ۱۷۶ هزار تومان صعود کرد. پیشبینی فعالان صنعت حاکی از آن است که قیمت بلیت پروازهای اربعین ۱۴۰۵ به دلیل افزایش چشمگیر هزینههای پرسنلی و عملیاتی، کمتر از ۲۵ میلیون تومان نخواهد بود.
بازه زمانی | اقدام رگولاتوری / مالی | شوک ناشی از نرخ ارز و سوخت | پیامد عملیاتی بر خطوط هوایی |
|---|---|---|---|
خرداد ۱۴۰۳ | رأی دیوان عدالت اداری مبنی بر آزادسازی نرخ بلیت هواپیما | ثبات نسبی متغیرها پیش از جهشها | آزادی عمل کوتاهمدت ایرلاینها در تعیین قیمتهای سیستمی |
فروردین ۱۴۰۵-۱۴۰۴ | افزایش ۲۰ برابری سوخت جت و مصوبه ۴۸ دلاری صندلی-ساعت | افزایش قیمت سوخت به ۱۴,۳۰۰ تومان و دلار تسعیر ۱۰۴ هزار تومانی | افزایش شدید زیان انباشته خطوط هوایی و اجبار به فروش چارتری بلیتها |
آبان ۱۴۰۴ | موافقت با افزایش قیمتی بر اساس مکاتبات سازمان حمایت | افزایش ۵۰ درصدی نرخ ارز ایرلاینها و رشد ۳۷ درصدی هزینهها | سقفگذاری بلیت اکونومی در سطح ۶.۹ میلیون تومان |
اسفند ۱۴۰۴ | تعلیق کلیه پروازهای غیرنظامی به دلیل وضعیت فوقالعاده نظامی | وقوع درگیریهای نظامی منطقه و اختلال عبور و مرور در تنگه هرمز | سقوط درآمدهای عملیاتی ایرلاینها و شوک به زیرساخت لجستیک فرودگاهی |
بودجه ۱۴۰۵ | افزایش نسبت سوخت جت به ۶۰ درصد قیمت پالایشگاهی | دو برابر شدن مجدد هزینههای اساسی سوخت خطوط هوایی | لغو پروازهای کمبازده و افزایش برآوردی بلیت اربعین به ۲۵ میلیون تومان |
بحران درگاههای دیجیتال و محصورسازی اطلاعات: انحصار خصولتی و خفگی استارتاپهای تراولتک
در امتداد بحران رگولاتوری بخش هوایی، اکوسیستم دیجیتال توزیع و گردشگری (Travel-Tech) در ایران نیز متحمل ضربات ساختاری سنگینی شده است. در اسفندماه ۱۴۰۴، همزمان با تقاضای فزاینده بلیتهای نوروزی ۱۴۰۵، شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران و تعدادی از نهادهای حاکمیتی هوانوردی، وبسرویسها و کانالهای تبادل داده (APIها) بلیتهای خود را بر روی بزرگترین پلتفرمهای رزرو آنلاین بخش خصوصی مانند «علیبابا» و «اسنپتریپ» مسدود نمودند. این پدیده که در ادبیات اقتصادی به عنوان «محصورسازی دیجیتال» (Digital Enclosure) شناخته میشود، عملاً توزیع بلیت ریلی و هوایی را به سه اپلیکیشن خاص در پایتخت که وابسته به کانونهای رانتی و خصولتی بودند، محدود ساخت.
این مداخله انحصارگرایانه همزمان با افزایش ۲۵ درصدی نرخ بلیت قطارها به بهانه هزینههای ارزی قطعات رخ داد. قطع APIها نه تنها دسترسی عادلانه کاربران به بلیتها را ذبح نمود، بلکه مدل مدیریت دارایی پلتفرمهای خصوصی را نابود کرده و کارایی سرمایهگذاری خطرپذیر در فناوریهای گردشگری را به شدت تحلیل برد. وقتی رگولاتور دولتی خود در نقش رقیب ظاهر میشود، نوآوری در خدمات متوقف شده و ارزش بازار استارتاپها افت شدیدی را تجربه میکند تا جایی که این کسبوکارها از پلتفرمهای پویا به کارمندخانههای غیررسمی برای توزیع بلیتهای دولتی تبدیل میشوند.
گزارش خبری:
سقوط دومینوی گردشگری و هتلداری: از شوک قبوض نجومی تا هتلهای تعطیل شده
زنجیره انتقال زیان از بخش لجستیک فرودگاهی و هوانوردی به سرعت به بخش هتلداری و مهماننوازی سرایت کرد. در شرایطی که هلدینگهای هتلداری نظیر هگتا (شرکت رفاه و گردشگری تأمین اجتماعی) در سال مالی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ با چابکسازی داراییها رشد چشمگیر ۱۴۴ درصدی در سود ناخالص خود را ثبت کرده و چندین شرکت زیانده را سودده ساخته بودند ، به یکباره در اسفند ۱۴۰۴ و نوروز ۱۴۰۵ با فروپاشی تقاضای سفر روبهرو شدند.
این زوال تقاضا با شوکهای هزینهای عظیمی همپوشانی داشت. لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با حذف تعرفههای حمایتی انرژی برای بخش مهماننوازی و اعمال تعرفههای سنگین صنعتی، هتلداران را با شوک قبوض نجومی مواجه ساخت که در مواردی هزینههای برق و گاز را تا ۳۰ برابر افزایش داد و نرخ بازگشت سرمایه (ROI) پروژههای در دست احداث را به شدت تحت فشار قرار داد. وقوع درگیری نظامی دوازدهروزه در اوایل اسفند ۱۴۰۴ و لغو کامل پروازها، موجب تقلیل ناگهانی ظرفیت هتلهای جنوب کشور شد. ضریب اشغال هتلهای خوزستان در اسفند به ۱۱ درصد و در فروردین به ۹ درصد تنزل یافت ؛ در استان بوشهر، ضریب اشغال در ایام نوروز به سختی به ۵ درصد رسید که منجر به بیکاری ۱,۱۰۰ نفر از کارکنان محلی و تعطیلی ۲۸ هتل و هتلآپارتمان در هاب صنعتی عسلویه و ۱۰ هتل در شهر بوشهر شد.
بررسی موردی برند گردشگری کیش نشان میدهد که این جزیره با دارا بودن ۵۰ هتل فعال و ۵۰ پروژه در دست احداث دیگر، به دلیل حذف کامل خطوط پروازی با بحرانی تمامعیار دستبهگریبان است. در حالی که معاونت گردشگری کیش در دورههای گذشته با پیادهسازی «مثلث نجات» شامل افزایش پروازها، رگولاتوری رویدادها، جابجایی نمایشگاهها به فصول کمرمق، و اعطای وامهای اعتباری سفر تا سقف ۱۵ میلیون تومان با همکاری بلوبانک توانسته بود رکوردهای تاریخی در ضریب اشغال ثبت کند ، اما وقوع جنگ ناگهان تعداد اقامتکنندگان هتلها را از ۱۱,۰۰۰ نفر به ۲۰۰ نفر کاهش داد و کل ۵۳ هتل جزیره را به مرز تعطیلی و ۶,۰۰۰ پرسنل آن را به ورطه بیکاری کشاند. تبدیل تدریجی کیش از یک «مقصد گردشگری هویتمحور» به «خوابکده بزرگ شهری» نشاندهنده ناکامی الگوهای سنتی گردشگری خرید و تفریحات دریایی ساده در برابر بازارهای در حال تکامل خلیج فارس است.
مانیفست سرمایهگذاری در زنجیره هوانوردی و مهماننوازی ایران (افق ۱۴۰۶-۱۴۰۵)
با توجه به نوسانات پویای تورم، ناترازی گاز و برق، و چالشهای انطباق استانداردهای زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) برای تأمین منابع مالی خارجی ، فرضیات مانیفست سرمایهگذاری برای مدیران نهادی باید بازنگری شود. تکیه بر داراییهای فیزیکی سنگین در مناطق پرخطر دیگر فاقد توجیه اقتصادی است. سرمایهگذاران هتلهای میانرده باید به مدلهای سبکدارایی (Asset-Light) مهاجرت کرده و منابع مالی را به سمت توسعه زنجیرههای مذهبی و تجاری پایداری هدایت کنند که تقاضای پایهای دارند. همچنین، لزوم تدوین استراتژیهای پوشش ریسک ارزی در قراردادهای تأمین قطعات هوایی و انتقال بخشی از سبد داراییها به ابزارهای نقدشونده فینتک در بازارهای موازی، تنها ضمانت بقای شرکتهای فعال در برابر تلاطمات ناگهانی بازار و رانتهای داده دولتی در سالهای پیش رو خواهد بود.
منابع مورداستناد
چالش های ناوگان هوایی غیر نظامی ایران و راه حل ها - سیویلیکا, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
واکاوی بحران های گردشگری جزیره کیش و نقش بازگشت «کیش ایر» |تین نیوز, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
The Middle East Hotel Performance Forecast, Strategic Recommendations, and Leadership Outlook – April 22 to August 2026 + Anticipated General Manager & C-Suite Hotel Leaders Opportunities Coming Up -
leading hoteliers network, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
ناوگان هما فقط ۱۷ فروند هواپیما دارد - روزنامه شرق, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
بازگشت یک فروند هواپیمای زمینگیر به چرخه پرواز - ایران اکونومیست, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
اتفاق بزرگ هواپیمایی در ایران بعد از ۱۳ سال, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
آمادگی هواپیماهای کشوری برای بازگشت بیش از ۳۰ هزار حجاج - خبرگزاری آنا, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
صنعت هوایی گرفتار قیمتگذاری دستوری - روزنامه شرق, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
قیمت بلیت هواپیما - دنیای اقتصاد, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
قیمتگذاری بلیت هواپیما آزاد شد - تابناک | TABNAK, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
توضیح رئیس دیوان عدالت اداری درباره آزادسازی نرخ بلیت هواپیما - ایمنا, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
قیمت جدید بلیط هواپیما مشخص شد - فرارو, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
پروازها گرانتر میشود؟ / نرخ سوخت هواپیما دو برابر شد - اقتصاد آنلاین, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
قیمت بلیت هواپیما امسال ۳ بار افزایش یافت, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
قیمت بلیت پروازهای اربعین ۱۴۰۵ مشخص شد؟, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
مجوز افزایش قیمت بلیت هواپیما صادر شد - ایران جیب, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
گزارش هوش عمیق هوانوردی هند - مجله سفرنویسان, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
مدرسه دوم هتلداری در کیش راه اندازی میشود - ایرنا, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
محمد اسماعیل ارجمندی (ماهنامه سفرنویسان ), زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
تحلیل بحران گردشگری ایران زیر سایه تنشها - مجله سفرنویسان, زمان دسترسی: ژوئن 8, 2026،
مطالب مرتبط
درگذشت همسر مدیرعامل اسبق هتلهای ماریوت
دونا ری گارف ماریوت، همسر بیل ماریوت جونیور، مدیرعامل اسبق هتل های ماریوت در سن ۹۰ سالگی درگذشت.\nآن ها پس از ۷۰ سال زندگی مشترک، اخیراً سالگرد ازدواج...
گروه هتلداری تایلند در فهرست برترین محیطهای کاری آسیا؛ پیامدها برای خطوط هوایی و صنعت گردشگری
گروه هتلداری اونیکس تایلند در فهرست برترین محیط های کاری آسیا-اقیانوسیه قرار گرفت. این موفقیت همزمان با گسترش پروازهای خطوط هوایی تایلندی، آینده گردشگ...
کاهش ورود گردشگران خارجی به آمریکا در پایان سال ۲۰۲۵
ورود گردشگران بین المللی به آمریکا در ماه های پایانی سال ۲۰۲۵ کاهش یافت و روند بهبود صنعت گردشگری پس از همه گیری را کند کرد. داده ها نشان می دهد مسافر...
دیدگاه ها