گردشگری اسب؛ گنجینه پنهان و استراتژیک خراسان شمالی

نقشه راه توسعه گردشگری اسب در خراسان شمالی

پایگاه خبری سفرنویسان– احمد دیناری، سرپرست اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خراسان شمالی، در یادداشتی تحلیلی به تشریح ظرفیت‌های استراتژیک و کمتر شناخته‌شده «گردشگری اسب» در این استان پرداخت. این یادداشت که در پی بازدید میدانی وی به همراه معاونت صنایع‌دستی وزارتخانه از شهرستان «راز و جرگلان» نگاشته شده، بر لزوم تبدیل این پتانسیل بومی به یک پیشران اقتصادی پایدار تأکید دارد.

پتانسیل‌های نژاد ترکمن و رویدادهای محلی

دیناری در جریان سفر یک‌روزه خود در تاریخ بیست و هشتم آبان‌ماه به شهر «یکه‌صعود» (یکه‌سعود)، ضمن حضور در کورس پاییزه و محلی اسب‌دوانی، از نزدیک شاهد پویایی این صنعت بومی بود. این رویداد که به یادبود «شهید عبدالجلیل غیادی»، از پیشکسوتان فقید حوزه پرورش و آموزش سوارکاری برگزار شد، نمایی از هیجان و فرهنگ اصیل منطقه را به نمایش گذاشت.

در این رقابت‌ها اسب‌هایی با نام‌های متمایز نظیر «کبوتر، خوشبخت، آینازگل، کرال، رخش صحرا، ساری قیز، سردار، تیزپا، محک، قزل قوش، آتاخان، دلبا، جانان و نازبانو» حضور داشتند که شور و اشتیاق وصف‌ناپذیری را در میان تماشاگران، که عمدتاً زنان و مردان ترکمن بودند، ایجاد کرد. سرپرست اداره کل میراث‌فرهنگی استان با اشاره به جایگاه ویژه اسب در فرهنگ اقوام ترکمن، کرمانج و ترک، نژادهای اصیل «آخال‌تکه» و «یُموت» را از نجیب‌ترین اسب‌های جهان و بخش جدایی‌ناپذیر هویت فرهنگی منطقه برشمرد.

زنجیره ارزش اقتصادی و فرصت‌های سرمایه‌گذاری

بر اساس اظهارات دیناری، گردشگری اسب در شهرهای راز و جرگلان، بجنورد، سملقان و شیروان، فراتر از یک رویداد ورزشی، یک ظرفیت راهبردی برای توسعه پایدار است. وی بر لزوم طراحی بسته‌های سفر خلاقانه توسط دفاتر خدمات مسافرتی سراسر کشور برای جذب گردشگران داخلی و خارجی تأکید کرد.

توسعه این شاخه از گردشگری می‌تواند محرک رونق در صنایع وابسته باشد، از جمله:

• زین‌دوزی و نعل‌سازی

• تولید و فروش صنایع‌دستی مرتبط

• صنعت غذاهای بومی

• توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی

• خدمات دامپزشکی

همچنین وجود زیرساخت‌هایی نظیر باشگاه‌های سوارکاری در بجنورد، شیروان، اسفراین و آشخانه و مزارع پرورش اسب در مناطق ترکمن‌نشین، بستر اولیه را برای جهش اقتصادی فراهم کرده است.

چالش‌های زیرساختی و چشم‌انداز آینده

علیرغم پتانسیل بالا، دیناری به موانع موجود در مسیر توسعه این صنعت نیز اشاره کرد. چالش‌هایی همچون کمبود مسیرهای استاندارد سوارکاری، ضعف در بازاریابی بین‌المللی، محدودیت‌های حمل‌ونقل هوایی و ریلی و فقدان بسته‌های سفر سازمان‌یافته، از جمله موانع اصلی هستند.

راهکارهای پیشنهادی شامل ایجاد دهکده‌های گردشگری اسب، راه‌اندازی مدارس بین‌المللی سوارکاری و برگزاری جشنواره‌های سالانه است. دیناری در پایان یادداشت خود وعده داد که اداره کل میراث‌فرهنگی خراسان شمالی برنامه‌های مدونی برای ترکیب سنت، طبیعت و نجابت اسب در قالبی مدرن دارد تا چهره‌ای تازه از گردشگری ایران را به جهان معرفی کند.