حافظیه شیراز؛هویت‌ساز و الگوی گردشگری نمادین

حافظیه؛ کارگاه فعال نشانه‌های فرهنگی و الگوی پایدار گردشگری

پایگاه خبری سفرنویسان – مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی فارس روز سه‌شنبه در اجلاس ایران‌شناسی دانشگاه شیراز، آرامگاه حافظ (حافظیه) را فراتر از یک بنای تاریخی صرف، بلکه "متنی غنی از فرهنگ" توصیف کرد که نقشی حیاتی در پایداری هویتی شهر و شکل‌دهی به الگوهای گردشگری دارد.

«بهزاد مریدی» که در جمع ۵۱ ایران‌شناس خارجی سخن می‌گفت، تأکید کرد که حافظیه صرفاً یک اثر تاریخی نیست، بلکه نشانه‌های ادبی، معماری و آیینی را در خود جای داده که به تقویت پایداری هویتی شهر شیراز منجر شده است.

جستجوی "تجربه اصیل فرهنگی" در حافظیه

مریدی در ادامه، با اشاره به پژوهش خود با عنوان «خوانش نشانه‌های فرهنگی-ادبی در فضای حافظیه و بازتاب آن در الگوی گردشگری»، نتایج آن را تشریح کرد. این پژوهش که با رویکردی کیفی و بهره‌گیری از روش «نشانه‌شناسی فرهنگی» انجام شده، نشان می‌دهد که نمادهای موجود در حافظیه، گردشگرانی را جذب می‌کند که به دنبال «تجربه‌ی اصیل فرهنگی» هستند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی فارس توضیح داد که نشانه‌های فیزیکی و آیینی موجود در حافظیه، از جمله آرامگاه، حوض نیلوفر، درختان سرو و نارنج، و آیین تفال به دیوان حافظ، در قالب یک نظام معنایی منسجم عمل می‌کنند. این نظام، مفاهیم عمیقی نظیر عشق، روحانیت، ایرانیت و ماندگاری را بازمی‌تاباند.

مریدی این نظام نشانه‌ای را پیرو الگوی «گردشگری نمادین» دانست. وی افزود: «چنین فرایندی به‌طور مستقیم موجب پایداری هویت شهری از طریق احیای حس مکان، تداوم خاطره جمعی و تقویت غرور محلی می‌شود.»

بیشتر بخوانید:

رشد گردشگری در فارس؛ برنامه‌های جدید برای سال ۱۴۰۴

ثبت ۶۰۱ اثر تاریخی فارس در فهرست ملی: گامی بلند در حفظ میراث فرهنگی

حافظیه؛ زیرساختی هویت‌ساز برای شیراز

مریدی در پایان سخنان خود اظهار داشت: «حافظیه شیراز با عملکردی در قالب یک کارگاه فعال نشانه‌ای، نه‌تنها یک جاذبه گردشگری، بلکه زیرساختی هویت‌ساز برای شهر شیراز به‌شمار می‌آید.»

او برنامه‌ریزی برای حفاظت و معرفی این نشانه‌ها را "کلید تلفیق موفق گردشگری پایدار و پاسداری از هویت فرهنگی" دانست و بر اهمیت آن در استراتژی‌های آتی تأکید کرد.