مصطفی سروی: بازمهندسی استراتژی تاب‌آوری گردشگری در شرایط بحران

خلاصه کلیدی: 

مصطفی سروی، نایب‌رئیس جامعه تورگردانان ایران، در میزگرد تخصصی بررسی چالش‌های تورگردانان در بحران با نقد مطالبات سنتی مانند وام و بخشودگی، تاکید کرد که نجات صنعت نیازمند تغییر شیوه مدیریت، جلوگیری از ریزش نیروهای متخصص و اتکا به هم‌افزایی درون‌صنفی است. وی راهکار فاز اضطراری را اختصاص یارانه زیرساختی برای فعال‌سازی گردشگری داخلی، خلع ید دولت از تصدی‌گری هتلی و تشکیل «دبیرخانه استراتژی بحران» جهت تدوین راهکارهای عملیاتی اعلام کرد.

مصطفی سروی: قطع امید از حمایت‌های سنتی دولتی، اصلاح ساختار مدیریتی و بازسازی زنجیره ارزش داخلی تنها مسیر بقا در بحران است

سفرنویسان – گروه اقتصادی و مدیریت گردشگری (سبک تحلیلی فورچون): در شرایطی که شوک‌های ژئوپلیتیکی و بحران‌های محیطی، جریان ورود تورهای بین‌المللی را مسدود کرده و تاب‌آوری اقتصادی بنگاه‌های میزبانی را به نقطه بحرانی رسانده است، رهبران بخش خصوصی گردشگری در حال بازتعریف پارادایم‌های مدیریتی خود هستند. مصطفی سروی، نایب‌رئیس جامعه تورگردانان ایران، در میزگرد تخصصی بررسی چالش‌های تورگردانان در بحران، با نقد صریح رویکردهای ناکارآمد در مدیریت بحران، تاکید کرد که صنعت گردشگری نباید معطل کمک‌های دولتی یا بخشودگی‌های مقطعی بماند، بلکه باید بر استراتژی‌های درون‌زا، حفظ نیروهای متخصص و فعال‌سازی زنجیره ارزش داخلی تمرکز کند.

مصطفی سروی در میزگرد تخصصی سفرنویسان: تغییر پارادایم از «مطالبه‌گری‌های سنتی» به «استراتژی‌های عملیاتی»؛ پایداری صنعت میزبانی در گرو پیوند بخش خصوصی، توسعه بازار داخلی و ایجاد دبیرخانه استراتژی بحران است

نقد مطالبات سنتی و لزوم اصلاح ساختار مدیریت بحران

به عقیده نایب‌رئیس جامعه تورگردانان ایران، عدم آمادگی در «فاز پیش از بحران» سبب انفعال در زمان حادثه می‌شود.

مصطفی سروی: «بحران‌ها در تمام دنیا شناخته‌شده هستند. متاسفانه مطالبات سنتی صنف که سال‌هاست به سه واژه "بخشودگی مالیاتی، بخشودگی بیمه و دریافت وام" محدود شده، کارآمد نیست؛ چراکه دولت خود در شرایط بحران با مضایق شدید مالی مواجه است. وام گرفتن بدون داشتن مدل درآمدی و در شرایط رکود، فقط بنگاه‌ها را به "بیکاران مقروض" تبدیل می‌کند. آنچه امروز بیش از هر چیز نیاز داریم، اصلاح ساختاری شیوه مدیریت و اتخاذ تصمیمات عملیاتی است.»

فرار سرمایه‌های انسانی و تهدید کیفیت میزبانی

یکی از ملموس‌ترین پیامدهای رکود، خروج نیروهای آموزش‌دیده از صنعت گردشگری به سایر بخش‌های اقتصادی یا مهاجرت است.

مصطفی سروی: «بزرگ‌ترین خسارت ما ریزش نیروی انسانی متخصص است. سرمایه‌گذاری‌های سنگین آموزشی که طی سال‌ها برای تربیت کادر متخصص انجام شده، در بحران از دست می‌رود و جذب دوباره آن‌ها بسیار دشوار خواهد بود. اگر نتوانیم حداقل جریان درآمدی را برای حفظ این نیروها ایجاد کنیم، پس از بازگشت آرامش نیز با فقدان شدید نیروی کارآمد روبه‌رو خواهیم شد.»

الگوی نجات فاز اضطراری: فعال‌سازی گردشگری داخلی و اختصاص یارانه به زیرساخت‌ها

سروی با اشاره به الگوبرداری از تجربیات جهانی (نظیر اقدام‌های مصر در بهار عربی، روسیه در تحریم و تایلند در بحران‌های سیاسی) راهکارهایی برای جلوگیری از خروج صنعت از مدار ارائه داد:

مصطفی سروی: «برای جلوگیری از خروج کامل صنعت از مدار، باید ابتدا خونریزی اصلی را بند آورد. هتل‌ها نباید خالی بمانند؛ باید با ایجاد شبکه‌های یکپارچه توزیع و تخفیف‌های هدفمند، ظرفیت‌های اقامتی کشور را برای گردشگری داخلی فعال کنیم. اختصاص یارانه‌های کالایی (نظیر مواد غذایی، شوینده‌ها و انرژی) به زیرساخت‌های اقامتی به جای پرداخت مستقیم، هزینه‌ها را کاهش داده و سفر را در سبد خانوار زنده نگه می‌دارد تا از افسردگی اجتماعی و تعطیلی کسب‌وکارهامان جلوگیری شود.»

اصلاح حکمرانی، رفع تصدی‌گری و نفی انحصار در بازارهای منطقه‌ای

وی با تاکید بر ظرفیت بازارهای منطقه‌ای مانند عراق، افغانستان و پاکستان، خواستار ضوابط شفاف و نفی انحصار شد:

مصطفی سروی: «ایجاد انحصار یا محدود کردن مجوزهای فعالیت در بازارهای منطقه‌ای به چند آژانس خاص اشتباه است. زمانی که بازارهای اروپایی یا سنتی مسدود می‌شوند، تمام فعالان شناسنامه‌دار باید با ارائه ضمانت‌های قانونی لازم، اجازه ورود به بازارهای جایگزین را داشته باشند. همچنین دولت باید با خروج از تصدی‌گری اقامتگاه‌ها و هتل‌های ارگان‌ها، درآمد حاصل را در صندوق‌های پشتیبان برای ارائه تسهیلات واقعی به بخش خصوصی در زمان بحران قرار دهد.»

 راهکار عملیاتی: تشکیل «دبیرخانه استراتژی بحران» و مشارکت نسل جدید

سروی در بخش پایانی صحبت‌های خود، راهکار برون‌رفت از انسداد کنونی را تشکیل یک ساختار پویا دانست:

مصطفی سروی: «ما به جای شوراهای عریض و طویل یا عناوین تشریفاتی، نیازمند یک دبیرخانه استراتژی بحران هستیم که ایده‌ها و طرح‌های عملیاتی جوانان، فعالان فناوری و متخصصان زبده را گردآوری و پس از پایش اجرایی، به عنوان نقشه راه به بدنه صنعت و تصمیم‌گیرندگان ارائه دهد.»