محمود بنکدارنیا: چرا صیانت از تبادل داده‌های بین‌المللی شرط بقای گردشگری است؟

ضرورت انطباق بخش خصوصی و آسیب‌شناسی نگاه انقباضی؛ چرا صیانت از تبادل داده‌های بین‌المللی شرط بقای گردشگری است؟

خلاصه کلیدی:
مواجهه با هوش مصنوعی برای بخش خصوصی صنعت گردشگری نه یک انتخاب اختیاری، بلکه الزامی زیستی جهت ماندگاری در بازار است. چالش بنیادین این فناوری در ایران، نه در نام‌گذاری و مواجهه طبیعی نیروها با آن، بلکه در لایه‌های «حکمرانی» و نگاه‌های انقباضی نهفته است. در شرایطی که رقبای نوظهور جهانی صرفاً با «تولید محتوای هوشمندانه» مقاصد جدید گردشگری می‌سازند، محدودسازی ارتباطات بین‌المللی و ضعف زیرساختی، کشور را در خطر عقب‌ماندگی کامل از زنجیره ارزش جهانی قرار می‌دهد.

تهران — در بخش پایانی نشست هم‌اندیشی استادان و فعالان گردشگری به مناسبت هفته گردشگری (سه شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵) در موزه دفینه—که به همت خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد—دیدگاه‌های صریح یکی از پیشکسوتان صنعت تورگردانی درباره چالش‌های حکمرانی و لزوم تعامل بین‌المللی در عصر هوش مصنوعی مطرح گردید.

محمود بنکدارنیا، پیشکسوت گردشگری، راهنمای ارشد سفر و عضو جامعه تورگردانان ایران، در سخنان خود با تاکید بر ضرورت استفاده حداکثری بخش خصوصی از ابزارهای هوشمند (نظیر ChatGPT و مدل‌های زبانی)، به نقد رویکردهای انقباضی و محدودکننده در حوزه حکمرانی فناوری پرداخت.

پذیرش اجتناب‌ناپذیر فناوری در بخش خصوصی و نقد «نام‌گذاری اولیه»

محمود بنکدارنیا با اشاره به سیر تاریخی مواجهه جامعه و فعالان اقتصادی با فناوری‌های نوظهور، پذیریش هوش مصنوعی را غیرقابل‌اجتناب دانست:

• شکست الگوهای تقابلی: تجربیات گذشته—از جمله محدودیت‌های اینترنتی و اختلال در فضای مجازی—نشان داد که بدنه فعالان اقتصادی و عموم جامعه همواره راه خود را برای بهره‌گیری از ابزارهای دیجیتال پیدا می‌کنند. از این رو، هرگونه مقاومت در برابر موج هوش مصنوعی غیرمنطقی است.

• آسیب‌شناسی نام‌گذاری «هوش مصنوعی»: انتخاب اولیه واژه «هوش مصنوعی» شاید نوعی کج‌سلیقگی بوده که حس تقابل یا گارد دفاعی در برابر «هوش طبیعی» انسان ایجاد کرده است؛ در حالی که این فناوری ابزاری در خدمت توانمندسازی انسان است.

• ارتقای بی‌سابقه سرعت عملیاتی: ابزارهایی مانند ChatGPT وظایف پیچیده‌ای چون ترجمه تخصصی، تولید و پردازش متون را با سرعتی باورنکردنی انجام می‌دهند و ترس از تغییر در برابر چنین جهشی بی‌معناست.

خطرات نگاه انقباضی در حکمرانی و عقب‌ماندگی در «تولید محتوا»

این عضو جامعه تورگردانان ایران با انتقاد از بدنه اجرایی و برخی طرح‌های تقنینی ناآگاهانه، مانع اصلی را در لایه تصمیم‌گیری کلان کشور دانست:

1. ریسک مسدودسازی ارتباطات علمی و بین‌المللی: غلبه رویکردهای انقباضی و نگاه‌های امنیتی به ارتباطات بین‌المللی، بیم آن را ایجاد می‌کند که مسیر تبادل دانش و الگوریتم‌های جهانی مسدود شود؛ امری که صنعت گردشگری ایران را به انزوا خواهد کشاند.

2. ضعف شدید ایران در تولید محتوای هوشمند: در دنیای امروز، کشوری که سابقه تاریخی چندانی ندارد، صرفاً با «تولید محتوای هوشمندانه» به یک مقصد برجسته جهانی تبدیل می‌شود. در مقابل، ایران با وجود قرار گرفتن در میان برترین‌های جهان از نظر داشتن جاذبه‌های اصیل، به دلیل فقر شدید در تولید محتوا و تصمیمات غیرتخصصی زیرساختی، در معرض عقب‌ماندگی کامل قرار گرفته است.

به باور کارشناسان و پیشکسوتان حاضر در نشست موزه دفینه، هوش مصنوعی پدیده‌ای بسیار فراگیرتر و فراتر از سامانه‌های داده‌ای گذشته است؛ از این رو، اصلاح نگاه حکمرانان، تسهیل تعاملات بین‌المللی و بکارگیری هوشمندانه این ابزار توسط بخش خصوصی، تنها راه نجات و احیای سهم ایران از بازار گردشگری بین‌المللی خواهد بود.