محمداسماعیل ارجمند: چرا بقای صنعت گردشگری در گرو «عملیاتی‌سازی هوش مصنوعی» است؟

عبور از تئوری‌های دانشگاهی به بازار واقعی؛ چرا بقای صنعت گردشگری در گرو «عملیاتی‌سازی هوش مصنوعی» است؟

خلاصه کلیدی:
تحلیل‌های رسانه‌ای و داده‌های میدانی نشان می‌دهد که شکاف اصلی صنعت گردشگری ایران در مواجهه با فناوری، غلبه نگاه صرفاً تئوریک بر نیازمندی‌های عملیاتی بازار است. در حالی که رقبای منطقه‌ای در شرایط بحران بر سرمایه‌گذاری زیرساختی، آموزش هوش مصنوعی و توسعه سرمایه انسانی تمرکز کرده‌اند، خروج کسب‌وکارهای ایرانی از بازارهای سنتی نیازمند اعتماد به نسل بومی فناوری (نسل Z)، شکستن مقاومت مدیران سنتی در برابر آموزش و پیاده‌سازی سامانه‌های هوشمند قیمت‌گذاری پویا و تحلیل رفتار مشتری است.

تهران — در بخش دیگری از نشست هم‌اندیشی استادان و فعالان گردشگری به مناسبت هفته گردشگری (سه شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵) در موزه دفینه—که به همت خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد—دیدگاه‌های عملیاتی و رسانه‌ای متفاوتی در نقد رویکردهای نظری و دانشگاهی مطرح گردید.

محمداسماعیل ارجمند، مدیر مسئول مجله تخصصی سفرنویسان، در سخنان خود با استناد به تجربه عملیاتی این رسانه به عنوان نخستین نشر تخصصی گردشگری در بکارگیری هوش مصنوعی، بر لزوم عبور از مباحث انتزاعی و مواجهه مستقیم با واقعیت‌های بازار تاکید کرد.

نقد رویکردهای صرفاً تئوریک و مرور نمونه‌های عینی در صنعت

محمداسماعیل ارجمندی با قدردانی از دیدگاه‌های مطرح‌شده توسط اساتید، به فاصله میان مباحث نظری مطرح‌شده در نشست‌ها و اقدامات واقعی صورت‌گرفته در بدنه کسب‌وکارهای گردشگری اشاره کرد و گفت:

• فرارفتن از کاربردهای سطحی: الگوی بکارگیری هوش مصنوعی در ساخت چند تصویر ساده برای فضای مجازی خلاصه نمی‌شود، بلکه ارزش واقعی آن در ساختار اجرایی، مدیریت فروش و تحلیل عملیاتی کسب‌وکارها معنا پیدا می‌کند.

• الگوهای موفق اجرایی در هتلداری: طراحی و پیاده‌سازی پلتفرم هوشمند مبتنی بر AI در هتل پارسیان انقلاب با مدیریت دکتر چن، نمونه‌ای عینی از درک صحیح مدیران اجرایی است؛ سامانه‌ای که در حوزه تحلیل نظرات مهمانان، کشف کاستی‌های ساختاری، توسعه فروش و «قیمت‌گذاری پویا» (Dynamic Pricing) فعال بوده و به زودی به عنوان الگویی ملی در اختیار سایر هتل‌ها قرار خواهد گرفت.

دو چالش کلیدی: ضعف آموزش رسمی و مقاومت مدیران سنتی

مدیر مسئول مجله سفرنویسان با اشاره به مصوبات و مباحث مطرح‌شده در نخستین جلسه شورای راهبری این مجله، دو مانع اصلی در مسیر توسعه کاربردی هوش مصنوعی را تشریح نمود:

1. فقدان سرفصل‌های تخصصی در دانشگاه‌ها: سیستم آموزشی رسمی کشور و دانشگاه‌ها هنوز سرفصل‌های کاربردی و عملیاتی هوش مصنوعی را وارد دوره‌های آموزشی نکرده‌اند.

2. مقاومت در برابر هزینه‌کردهای آموزشی: متأسفانه بسیاری از مدیران هتل‌ها و آژانس‌های مسافرتی در شرایط بحران، حاضر به تخصیص زمان و هزینه برای آموزش خود و پرسنلشان نیستند. این در حالی است که کشوری مانند قطر در همین شرایط منطقه‌ای، در حال توسعه فرودگاه‌ها و آموزش پرسنل خود بر پایه هوش مصنوعی برای سال ۲۰۳۰ است، اما حوزه‌های اجرایی ما محدود به مطالبات سنتی مانند معافیت‌های انرژی باقی مانده‌اند.

ضرورت جوان‌گرایی و تخصص‌محوری در مدیریت صنعت

این فعال رسانه‌ای با یادآوری تجارب موفق مجموعه‌های پیشرو (از جمله اقدامات امیرپویان رفیعی‌شاد در واسپاری آموزش‌های سازمانی هوش مصنوعی به جوانان ۲۲ ساله) تاکید کرد که راهکار اصلی برون‌رفت از رکود، اعتماد به «نسل بومی فناوری» است:

• ظرفیت‌های نسل جدید (نسل Z و آلفا): این نسل به دلیل رشد در عصر دیجیتال، زیست‌بوم هوش مصنوعی را به خوبی درک می‌کند و توانایی بالایی برای متحول‌سازی بدنه سنتی شرکت‌ها دارد.

• لزوم تغییر رویکرد مدیریتی: هوش مصنوعی در قالب کتاب‌ها و تئوری‌ها زیباست، اما برای اثرگذاری بر اقتصاد گردشگری، باید با فاصله گرفتن از بحث‌های صرفاً دانشگاهی، به تخصص‌گرایی، جوان‌گرایی و نیازهای واقعی بازار متکی شد.

به باور کارشناسان و فعالان رسانه‌ای حاضر در نشست موزه دفینه، پذیرش فناوری تنها زمانی به توسعه پایدار منجر خواهد شد که بدنه مدیریتی کشور از انکار یا استفاده سطحی فاصله گرفته و هوش مصنوعی را به عنوان هسته مرکزی کسب‌وکارهای گردشگری عملیاتی سازد.