سبلان: از ثبت ملی تا آرزوی جهانی شدن

پرونده ثبت جهانی سبلان روی میز یونسکو: تلاش ایران برای معرفی نماد آذربایجان

پایگاه خبری سفرنویسان - کوه سبلان، که در میان مردم آذربایجان به نام "ساوالان" مشهور است، صرفاً یک قله آتشفشانی خاموش در شمال غرب ایران نیست؛ بلکه یک مولفه کلیدی در هویت و میراث فرهنگی منطقه اردبیل به شمار می‌رود. این کوه، که نماد ایستایی، وقار و برکت است، با ارتفاع ۴۸۱۱ متر قله "سلطان ساوالان"، اکنون در کانون توجه مقامات سیاسی و میراث فرهنگی قرار گرفته است تا با تکمیل پرونده، مسیر ثبت جهانی خود در یونسکو را هموار کند.

میراث طبیعی و ملی سبلان: از سلطان ساوالان تا هرم داغی

سبلان، با جایگاهی که در ترانه‌ها، افسانه‌ها و تحقیقات دانشگاهی دارد، در سال ۱۳۸۹ تحت عنوان "منظر طبیعی- فرهنگی سبلان" در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. یحیی نجارقابل، معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل، بلندترین نقطه این کوه را سلطان ساوالان با ارتفاع ۴۸۱۱ متر معرفی کرد.

• دریاچه قله: دهانه قیفی شکل آتشفشان به یک دریاچه چشم‌نواز تبدیل شده که حواشی آن در طول سال پوشیده از یخ و برف است.

• قله‌های مهم: کوهستان سبلان شامل قله‌های مهم دیگری چون هرم داغی (کوه هرمی شکل و غیرقابل صعود)، جنوار داغی (کوه گرگ)، گوی داغی، کسری داغی، آغان داغی و قزل داغی است.

حاصلخیزی دامنه‌ها و نقش زیست‌محیطی ساوالان

دامنه‌های سبلان از منظر اقتصادی و زیست‌محیطی حائز اهمیت فراوان است. کوهستان سبلان و دره‌های آن بسیار حاصلخیز و مملو از رسوبات غنی هستند. آب رودخانه‌های متعددی که بخشی از دشت مغان و کل حوزه سبلان را سیراب می‌کنند، از طریق برف‌های دائمی اطراف دهانه آتشفشانی تأمین می‌شود و سرسبزی و طراوت دائمی را در جلگه‌ها ایجاد می‌کند. در راستای حفاظت، در سال ۱۳۹۰ نیز سند مالکیت قله سبلان به نام سازمان حفاظت محیط زیست کشور و به عنوان اثر طبیعی ملی صادر شد.

بیشتر بخوانید:

رصدخانه قوانین گردشگری خاورمیانه در کیش تأسیس می‌شود

ایران؛ هدف رتبه اول جهان در ثبت آثار یونسکو

پیگیری‌های دولتی برای ورود به فهرست یونسکو

تلاش‌ها برای ارتقاء سبلان به جایگاه جهانی از سال ۱۳۹۸ آغاز شده و مسئولان پیگیر تکمیل پرونده هستند. علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، تأکید کرد که ثبت جهانی سبلان جزو مطالبه‌های جدی رییس‌جمهور (دکتر پزشکیان) است.

ابراهیم امامی، سرپرست معاونت سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار اردبیل، ثبت جهانی سبلان را یکی از مطالبات مردم استان دانست و اظهار داشت: سبلان با دارا بودن طبیعت خاص، معماری‌های تاریخی متفاوت، دره‌ها، رودها، زندگی عشایری، فرهنگ و سبک زندگی‌ خاص و جایگاه پررنگ معنوی، قابلیت قرار گرفتن در پرونده یونسکو (سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد) را دارد. در حال حاضر، مطالعات سه‌گانه تاریخی، طبیعی و فرهنگی برای تهیه پرونده جهانی با همکاری دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی مرتبط در حال انجام است.