افزایش قاچاق آثار باستانی با ورود فلزیابهای پیشرفته
به گزارش پایگاه خبری سفرنویسان، یک منبع آگاه در بازار سیاه عتیقهجات کشور فاش کرد که طی نیمسال گذشته، حجم اشیای تاریخی اصیل حاصل از حفاریهای غیرقانونی به شکل بیسابقهای افزایش یافته است. این فرد که با نام مستعار بهزاد.ف شناخته میشود، اعلام کرد ورود نسل جدید دستگاههای فلزیاب به ایران، کشف و غارت گنجینههای زیرزمینی را تسهیل کرده و آمار آثار تقلبی در این بازار را به شدت کاهش داده است.
به گفته این فعال بازار زیرزمینی، در گذشته حدود ۸۰ درصد از کالاهای عرضهشده جعلی بودند، اما امروز این آمار کاملاً برعکس شده و بیش از ۸۰ درصد آثار، اصالت تاریخی دارند. او از ورود دستکم پنج مجموعه طلایی، هشت مجموعه نقرهای و شمار زیادی اشیای ریز طلا و نقره به این بازار در شش ماه اخیر خبر داد که همگی از غارت محوطههای باستانی در نقاط مختلف کشور به دست آمدهاند.
مناطق مورد اشاره او شامل استانهایی مانند فارس، کردستان، گلستان، چهارمحال و بختیاری و همچنین نواحی شمالی کشور است. آثار کشفشده متعلق به دورههای تاریخی مختلفی از عیلامی و هخامنشی گرفته تا اشکانی، سلوکی و ساسانی هستند.
بهزاد.ف توضیح داد که دستگاههای جدید، برخلاف نمونههای قدیمی که کارایی چندانی نداشتند، قادر به شناسایی دقیق تمامی آثار مدفون در سطح زمین هستند. همین فناوری موجب شده تا حفاران غیرمجاز با موفقیت بیشتری عمل کنند و در نتیجه، حجم اشیای باارزش و حتی موزهای وارد چرخه خرید و فروش پنهانی شود.
او از مشاهده مجموعههای نفیسی خبر داد که پیش از این به ندرت در این بازار دیده میشدند. به عنوان مثال، مجموعهای شاخص از منطقه اورامانات در کردستان شامل آثار طلا و نقره هخامنشی و مجموعهای دیگر از گیلان با حدود سه هزار سال قدمت که احتمالاً مرتبط با تمدن مارلیک است، از جمله این کشفیات هستند.
روش معامله این آثار، به ویژه اشیای طلایی، بسیار هشداردهنده توصیف شده است. به گفته این منبع، بسیاری از این گنجینههای تاریخی فاقد نقشونگار خاص، نه بر اساس ارزش باستانی، بلکه به صورت کیلویی و بر مبنای قیمت روز طلا خرید و فروش میشوند. در مواردی، این اشیا ذوب شده و به عنوان شمش طلا به فروش میرسند. برای نمونه، دو ظرف طلای هخامنشی با وزن ۴۰۰ گرم، اخیراً به همین سرنوشت دچار شدهاند.
در بخشی دیگر از این گفتوگو، به وضعیت خروج غیرقانونی این میراث از کشور اشاره شده است. اگرچه مسیرهای قاچاق از طریق دوبی و ترکیه به دلیل اقدامات امنیتی تا حدی مسدود شده، اما کانالهای شرقی به مقصد چین و افغانستان همچنان فعال هستند و قاچاقچیان از این راهها برای انتقال اشیا استفاده میکنند.
چرا این گزارش اهمیت دارد؟ تحلیل هزینه، امنیت و تصمیمگیری گردشگران
این گزارش تنها یک خبر معمولی درباره قاچاق نیست؛ بلکه زنگ خطری برای آینده گردشگری ایران است. هر شیء تاریخی که از خاک خارج و ذوب یا قاچاق میشود، در واقع یک صفحه از کتاب هویت ملی ماست که برای همیشه محو میشود. از منظر اقتصادی، این غارتها هزینههای گزافی بر صنعت گردشگری تحمیل میکند. گردشگران بینالمللی برای دیدن آثار اصیل و منحصربهفرد به ایران سفر میکنند. نابودی یا خروج این گنجینهها به معنای کاهش جذابیت مقاصد تاریخی و در نتیجه، کاهش درآمدهای ارزی حاصل از گردشگری است. از سوی دیگر، ناامنی ناشی از فعالیت گسترده حفاران غیرمجاز در محوطههای باستانی، میتواند ایمنی این مناطق را برای بازدیدکنندگان تحت تأثیر قرار دهد و تصمیم سفر به برخی نقاط را با تردید مواجه کند.
این خبر چه اهمیتی برای مخاطب ایرانی دارد؟
این گزارش برای هر ایرانی که به تاریخ و هویت سرزمینش میاندیشد، اهمیت حیاتی دارد. غارت سازمانیافته میراث فرهنگی، دزدی از حافظه جمعی ملت است. اشیایی که امروز در بازار سیاه معامله یا ذوب میشوند، میراثی بودند که باید نسل به نسل منتقل میشدند و قصه تمدن کهن این سرزمین را روایت میکردند. پیگیری این موضوع و مطالبهگری برای حفاظت جدیتر از این آثار، تنها وظیفه نهادهای متولی نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی برای همه شهروندان است. آگاهی از عمق فاجعه، اولین گام برای اقدام و جلوگیری از نابودی بیشتر این سرمایههای بیبدیل ملی است.
نکتهای کلیدی برای مدیران گردشگری ایران
واقعیت تلخ گزارش فوق، یک فرصت آموزشی و آگاهیبخشی را نیز پیش روی فعالان صنعت گردشگری قرار میدهد. آژانسهای مسافرتی، راهنمایان تور و هتلها میتوانند با گنجاندن مطالب آموزشی درباره اهمیت حفاظت از میراث فرهنگی در برنامههای خود، حس مسئولیتپذیری را در میان گردشگران داخلی و خارجی تقویت کنند. ترویج «گردشگری مسئولانه» که در آن بازدیدکننده نه تنها تماشاگر، بلکه حامی میراث میشود، میتواند شبکه گستردهای از ناظران مردمی ایجاد کند. این آگاهی عمومی افزوده میتواند به عنوان چشم و گوش اضافی، در شناسایی و گزارش فعالیتهای مشکوک در مناطق تاریخی مؤثر واقع شود.
دانلود رایگان مجله سفرنویسان
مطالب مرتبط
سرمایه انسانی، موتور محرکه پیشرفت گردشگری اصفهان
استاندار اصفهان سرمایه گذاری بر سرمایه انسانی را کلید پیشرفت گردشگری دانست و بر جذب گردشگر خارجی، تقویت بودجه و توسعه برنامه های فناورانه برای معرفی ج...
دیوار تاریخی گرگان؛ دومین سازه دفاعی طولانی جهان در آستانه جهانی شدن
دیوار بزرگ گرگان، دومین دیوار دفاعی طولانی جهان پس از دیوار چین، در آستانه ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد. این سازه عظیم ساسانی با بیش از ۲...
وضعیت نامساعد بناهای مذهبی تاریخی اصفهان؛ مرمت نیمهتمام و چالشهای مالی
چهار امامزاده تاریخی اصفهان، شامل امامزادگان درب امام، احمد، هارون ولایت و اسماعیل، به دلیل کمبود بودجه و نبود همکاری بین اداره میراث فرهنگی و اداره ا...
دیدگاه ها