ماسوله در یک‌قدمی یونسکو؛ ارزیابی میدانی ایکوموس پایان یافت

ثبت جهانی ماسوله؛ ارزیابی جدید ایکوموس و تقویت پرونده یونسکو

چرا پرونده ثبت جهانی ماسوله دوباره زنده شد؟ ارزیاب بین‌المللی ایکوموس، شایفول بن شاهیدان، معتقد است بازگشت پرونده ماسوله برای بررسی‌های تکمیلی نه یک عقب‌نشینی، بلکه سکوی پرتابی برای اثبات اصالت بی‌بدیل معماری و فرهنگ این شاهکار پلکانی گیلان بوده است.

 ارزیابی میدانیِ پرونده ثبت جهانی ماسوله به یکی از حساس‌ترین مراحل خود رسید؛ رویدادی که به باور کارشناسان بین‌المللی می‌تواند موضع این شهر پلکانیِ منحصربه‌فرد در شمال ایران را برای پیوستن به فهرست میراث جهانی یونسکو به میزان چشمگیری تقویت کند.

شایفول بن شاهیدان، ارزیاب بین‌المللی شورای بین‌المللی محوطه‌ها و آثار تاریخی (ایکوموس)، در تشریح روند ارزیابی میدانی ماسوله، پایش مستقیم مولفه‌های کالبدی، معماری سنتی و میراث زنده فرهنگی این شهر را از گام‌های تعیین‌کننده در فرایند کارشناسی یونسکو دانست. وی با اشاره به سطح بالای هماهنگی میان نهادهای ملی و استانی تاکید کرد که هم‌افزایی بی‌سابقه‌ی ارگان‌های متولی، نشان‌دهنده اراده جدی ایران در صیانت از اصالت معماری و بوم‌شناختی ماسوله است.

از تعویق تا تثبیت؛ چگونه ماسوله معیارهای سخت‌گیرانه یونسکو را فتح می‌کند؟

در حالی که برخی ناظران، ارجاع قبلی پرونده ماسوله برای تکمیل مستندات را یک چالش ارزیابی می‌کردند، بن شاهیدان این وقفه را «فرصتی استراتژیک» خواند و اظهار داشت: «ارجاع پیشین پرونده را نباید به عنوان یک موانع دید، بلکه این بازه زمانی فرصتی مغتنم بود تا شاخص‌های اصالت، یکپارچگی و ویژگی‌های برجسته معماری پلکانی ماسوله با عمق بیشتری تحلیل شده و پرونده مطابق با استانداردهای سخت‌گیرانه یونسکو غنی‌تر شود.»

به گفته ارزیاب ایکوموس، بازدید میدانی بخش بنیادین از سازوکار کارشناسی ثبت جهانی است. گزارش جامع حاصل از بررسی‌های تخصصی اخیر، پس از تدوین نهایی به مراجع ذی‌صلاح ایکوموس ارسال خواهد شد تا نتایج تحلیل‌ها در ساختار رسمی تصمیم‌گیری یونسکو مطرح شود.

این نهاد بین‌المللی پیش‌بینی می‌کند با تداوم همکاری‌های کارشناسی میان دست‌اندرکاران ملی و بین‌المللی، پرونده ماسوله شانس بالایی برای عبور موفقیت‌آمیز از مراحل نهایی داوری یونسکو و جذب گردشگران بین‌المللی دوستدار میراث بومی داشته باشد.