زمان تغییر در حکمرانی گردشگری

صنعت گردشگری ایران نیازمند بازنگری در حکمرانی گردشگری است

سهند عقدایی، عضو هیئت‌مدیره انجمن دفاتر خدمات مسافرتی تهران، در میزگردی با موضوع «بررسی ضرورت ایجاد سازمان مستقل گردشگری» که توسط مجله تحلیلی و گردشگری سفرنویسان برگزار شد، تأکید کرد که «شیوه فعلی حکمرانی در کشور دیگر پاسخگوی نیازهای روز نیست» و افزود که صنعت گردشگری ایران برای بقا و پیشرفت، نیازمند تغییرات بنیادی و ایجاد یک ساختار حرفه‌ای و مستقل است.

عقدایی با اشاره به طرحی که در سال ۱۴۰۰ تحت عنوان «سازمان نظام گردشگری» تدوین شده بود، گفت این طرح نتیجه شش ماه کار پژوهشی و بررسی تطبیقی کمیته مشاوران جامعه تورگردانان بوده و هدف آن ایجاد ساختاری خودمختار، حرفه‌ای و یکپارچه برای صنعت گردشگری ایران است. او افزود: «در غیاب چنین ساختاری، هر گروه حرفه‌ای تنها از منظر منافع خود مطالبه می‌کند و این امر موجب چندپارگی بخش خصوصی و مداخله آسان دولت در تصمیم‌گیری‌ها شده است.»

به گفته عقدایی، در تدوین این طرح از نمونه‌های بین‌المللی مانند تورساب در ترکیه و ماتهای در مالزی، و همچنین از نهادهای داخلی مانند سازمان نظام پزشکی و سازمان نظام مهندسی الگو گرفته شده است. او توضیح داد که ساختار پیشنهادی باید شامل تمامی ذینفعان گردشگری از جمله هتلداران، دفاتر خدمات مسافرتی، ایرلاین‌ها، راهنمایان گردشگری و رستوران‌داران باشد و مسئولیت‌هایی همچون صدور مجوز فعالیت، درجه‌بندی تأسیسات گردشگری، تدوین استانداردها و رسیدگی به تخلفات را برعهده گیرد.

مطالب مرتبط

• تشکیل سازمان مستقل گردشگری؛ خواسته فعالان بخش خصوصی

• زنگ بازسازی ساختار گردشگری به صدا درآمد

• گردشگری ایران تشنه تصمیم بزرگ

• استقلال گردشگری، گام بعدی توسعه

عضو هیئت‌مدیره انجمن دفاتر خدمات مسافرتی تهران همچنین با اشاره به ضعف در چارچوب قانونی تشکل‌های صنفی گردشگری گفت: «امروز انجمن‌ها و جوامع گردشگری از نهادهای مختلف مجوز می‌گیرند، اما قانون جامعی برای هماهنگی آن‌ها وجود ندارد. همین امر باعث شده انرژی زیادی صرف رقابت و اصطکاک درونی شود، در حالی که بخش دولتی نیز نقش هماهنگ‌کننده مؤثری ایفا نمی‌کند.»

او با اشاره به اختلافات میان بخش‌های مختلف صنعت، از جمله هتلداران و دفاتر خدمات مسافرتی درباره نحوه تخصیص ارز گردشگران خارجی، افزود: «چنین مسائل تنها زمانی قابل حل است که همه ذینفعان در یک ساختار واحد و برابر گفت‌وگو کنند، نه اینکه هر بار دولت داور اختلافات باشد.»

عقدایی در بخش دیگری از سخنانش با نگاهی کلان‌تر، بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های برنامه‌ریزی و تصمیم‌سازی در صنعت گردشگری تأکید کرد. او گفت: «در شرایط پرچالش منطقه‌ای و با توجه به آینده‌ای غیرقابل پیش‌بینی، آنچه اهمیت دارد، تکیه بر برنامه‌ریزی علمی و استفاده از نیروهای متخصص و کارآزموده در مدیریت گردشگری است. به‌جای نگرانی از شرایط، باید انرژی خود را صرف طراحی آینده و تدوین راهبردهای عملی برای توسعه پایدار کنیم.»

او با مقایسه تجربه ترکیه در جذب ۶۰ میلیون گردشگر با چالش‌های توسعه ناپایدار در آن کشور، هشدار داد که ایران نباید صرفاً به دنبال افزایش آمار گردشگران باشد، بلکه باید مدل توسعه‌ای عادلانه و متوازن برای گردشگری طراحی کند. عقدایی در پایان گفت: «پیش از هر چیز باید از خود بپرسیم برای طبیعت، فرهنگ و توسعه منطقه‌ای چه برنامه‌ای داریم. صنعت گردشگری تنها زمانی موفق خواهد بود که به پایداری، عدالت و آینده‌نگری متعهد باشد.»