گواهی‌نامه‌ای برای تضمین کیفیت تجربه‌های سلامتی در هتل‌ها

به گزارش پایگاه خبری سفرنویسان، پس از ساعت‌ها برنامه‌ریزی برای تعطیلات، والدین رابین روییز که به سلامت و تندرستی اهمیت می‌دادند، به هتل مقصد رسیدند و مستقیم به سمت باشگاه ورزشی آن رفتند.

اما به جای مجموعه‌ای از امکانات ورزشی که هتل تبلیغ کرده بود، فقط یک دستگاه تردمیل قدیمی و خاک‌گرفته متعلق به دهه هشتاد میلادی پیدا کردند.

رویز، بنیانگذار و مدیرعامل سازمان صدور گواهینامه «سلامت در سفر و گردشگری» (دبلیوآیتی‌تی) در این باره می‌گوید: «این اتفاق به هیچ وجه نشان‌دهنده یک مرکز اقامتی معتبر در حوزه تندرستی نبود.»

او توضیح داد که این تجربه ناخوشایند خانوادگی، او را به تحقیق درباره وجود یا عدم وجود یک نهاد ناظر برای تعیین معیارهای این صنعت سوق داد.

مشکلی که او شناسایی کرد، پدیده‌ای به نام «شستشوی سبز سلامتی» بود؛ یعنی هتل‌ها خود را مراکز متمرکز بر تندرستی معرفی می‌کنند در حالی که استانداردهای اولیه را رعایت نمی‌کنند. این موضوع باعث شد تا او در سال ۲۰۲۲ سازمان دبلیوآیتی‌تی را راه‌اندازی کند.

این نهاد در سال ۲۰۲۴ مهر تأییدیه «دبلیوآیتی‌تی سرتیفاید» را معرفی کرد که به عنوان نخستین گواهینامه تندرستی صنعت برای هتل‌ها و اقامتگاه‌ها شناخته می‌شود. سال گذشته، این سازمان با انجمن گردشگری سلامت (دبلیوتی‌ای) همکاری کرد تا معیارهای خود را بهبود بخشد و این دو نهاد، «استانداردهای اصلی تندرستی برای هتل‌ها» را منتشر کردند. (رویز همچنین ریاست و مدیرعاملی انجمن گردشگری سلامت را بر عهده دارد، یک گروه تجاری که در سال ۲۰۲۵ به عنوان یک نهاد انتفاعی مجدداً راه‌اندازی شد.)

این استانداردها ۱۲ الزام اساسی را در پنج رکن تعریف می‌کنند: تغذیه سالم، درمان جامع‌نگر، ادغام با طبیعت، فرصت‌های حرکتی و تأثیرگذاری محلی.

مراکز اقامتی متقاضی دریافت گواهینامه دبلیوآیتی‌تی، ابتدا یک فرم خودارزیابی را تکمیل می‌کنند و در صورت واجد شرایط بودن، وارد مرحله حسابرسی و ارزیابی می‌شوند. هزینه درخواست شامل یک هزینه ثابت ۷۵۰ دلاری به علاوه هزینه عضویت است که بسته به تعداد اتاق‌ها متغیر است.

اعتبار گواهینامه سه سال است و پس از آن، مراکز باید مجدداً مورد بازرسی قرار گیرند. دبلیوآیتی‌تی از یک سیستم رتبه‌بندی استفاده می‌کند و اقامتگاه‌ها برای سه سال اول عنوان «دبلیوآیتی‌تی سرتیفاید» را حفظ می‌کنند، سپس در صورت تأیید مجدد موفق، به ترتیب به سطح طلایی (سال‌های چهارم تا ششم)، پلاتینیوم (سال‌های هفتم تا نهم) و الماس (۱۰ سال به بالا) ارتقا می‌یابند.

ارزیابی اقامتگاه‌ها بر اساس نوع و موقعیت مکانی انجام می‌شود و استانداردها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که انواع مختلف مراکز و سطوح قیمتی، از پناهگاه‌های اکولوژیک ساده تا اسپاهای لوکس مقصد را در بر بگیرند.

رویز در این باره گفت: «ما می‌خواستیم اطمینان حاصل کنیم که مسافران در هر سطح اقتصادی بتوانند به طور مؤثری برای تندرستی سفر کنند.» او افزود که مراکز لزوماً نباید در تمام پنج رکن نمره عالی کسب کنند، اما باید در چندین حوزه عملکرد برجسته‌ای داشته باشند. «ما تا حد امکان در حال مقایسه موارد مشابه هستیم.»

فهرست مراکز دارای گواهینامه دبلیوآیتی‌تی در حال حاضر بیش از ۱۵۰ اقامتگاه در سراسر جهان را شامل می‌شود؛ از جمله هتل ۱ بروکلین بریج و اتوکمپ کَتسکیلز در نیویورک، کاریلون میامی ولنس ریسورت در فلوریدا، د رنچ مالیبو در کالیفرنیا، دبلیو پونتا میتا در مکزیک و هتل جمیرا بیچ در دبی.

این ماه، دبلیوآیتی‌تی مأموریت خود را یک گام فراتر برد و مدرک «حرفه‌ای معتبر دبلیوآیتی‌تی» را راه‌اندازی کرد که به گفته این گروه، نخستین اعتبارنامه جهانی تندرستی است که برای متخصصان صنعت مهمان‌نوازی ایجاد شده است. به گفته رویز، این اعتبارنامه بر اساس بازخوردهایی شکل گرفت که این سازمان طی چند سال گذشته در حین صدور گواهینامه برای مراکز دریافت کرده بود.

رویز گفت: «بازخوردی که اغلب از هتل‌داران دریافت می‌کردیم این بود که آن‌ها واقعاً می‌خواستند این کار را انجام دهند. آن‌ها می‌خواستند وارد فضای گردشگری تندرستی شوند، اما نمی‌دانستند چگونه.»

این برنامه آنلاین و خودآموز با هزینه ۴۹۹ دلار، حدود ۱۵ ساعت زمان می‌برد و شامل ماژول‌های آموزشی، آزمون‌ها و انجمن‌های گفت‌وگو است. شرکت‌کنندگان پس از اتمام دوره، یک نشان دیجیتال، گواهینامه و فهرست‌شدن در یک دایرکتوری را دریافت می‌کنند.

این برنامه برای رهبران هتل‌ها و اقامتگاه‌ها، مدیران اسپا و تندرستی، تیم‌های عملیاتی، کارکنان غذا و نوشیدنی، برنامه‌ریزان جلسات، مشاوران مهمان‌نوازی، توسعه‌دهندگان و معماران هدف‌گذاری شده است.

رویز افزود که این اعتبارنامه به ویژه مورد توجه معماران و طراحان قرار گرفته است که آن را مکمل گواهینامه‌های متمرکز بر ساختمان مانند لید و ول می‌دانند.

او گفت: «برای طراحان و معماران، تندرستی نمی‌تواند یک فکر بعدی باشد. فضا برای امکانات و برنامه‌های سلامتی باید از ابتدایی‌ترین مراحل طراحی، به طور عمدی برنامه‌ریزی و در روحیه ملک تعبیه شود.»

و در حالی که انجمن گردشگری سلامت دوره تخصصی خود را برای آموزش گسترده‌تر صنعت ارائه می‌دهد، رویز اضافه کرد که راهنمایان سفر متمرکز بر گردشگری تندرستی نیز می‌توانند از گواهینامه حرفه‌ای معتبر دبلیوآیتی‌تی بهره‌مند شوند.

او گفت: «این فرصتی است برای آن دسته از راهنمایان سفر که نمی‌خواهند فقط برای مشتریان خود سفر رزرو کنند، بلکه واقعاً می‌خواهند تقریباً مانند یک مربی عمل کنند.»

چرا این گواهینامه برای مسافران اهمیت دارد؟

معرفی یک استاندارد معتبر و سراسری برای مراکز اقامتی حوزه تندرستی، می‌تواند انتخاب را برای مسافران بسیار آسان‌تر و مطمئن‌تر کند. پیش از این، تبلیغات گمراه‌کننده یا ارائه خدمات سطح پایین تحت عنوان «سلامت» می‌توانست تجربه سفر را خراب کند و حتی از نظر مالی به مسافر آسیب برساند. اکنون با وجود این چارچوب، مسافران می‌توانند با اطمینان بیشتری هتل‌هایی را انتخاب کنند که واقعاً به تعهدات خود در قبال مهمان‌نوازی سلامت‌محور عمل می‌کنند.

از سوی دیگر، سیستم رتبه‌بندی چندسطحی و دوره‌ای این گواهینامه، انگیزه‌ای قوی برای هتل‌ها ایجاد می‌کند تا کیفیت خدمات خود را نه فقط در ابتدا، بلکه به طور مستمر حفظ و ارتقا دهند. این موضوع برای مسافری که قصد دارد بارها به یک مقصد سفر کند یا برای اقامت‌های طولانی‌مدت برنامه‌ریزی می‌کند، بسیار ارزشمند است. در نهایت، شفافیت ناشی از این استانداردها به کاهش ریسک سفر کمک می‌کند و امکان مقایسه عادلانه‌تر بین گزینه‌های مختلف را فراهم می‌آورد.

اهمیت این تحول برای گردشگر ایرانی

با افزایش علاقه جامعه ایران به سفرهای سلامتمحور و تجربه‌های اقامتی که بر آرامش و تندرستی تمرکز دارند، وجود معیارهای جهانی برای تشخیص مراکز معتبر، یک نیاز اساسی است. بسیاری از هموطنان ما برای درمان، تفریح یا استراحت به کشورهایی سفر می‌کنند که صنعت گردشگری سلامت در آن‌ها پیشرفته است. آشنایی با چنین گواهینامه‌هایی می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا از بین انبوه تبلیغات، انتخاب هوشمندانه‌تری داشته و سرمایه خود را در مسیر درست هزینه کنند.

علاوه بر این، این استانداردها الگویی عملی برای فعالان داخلی صنعت هتلداری و گردشگری سلامت ایران فراهم می‌کند. با مطالعه این چارچوب‌ها، می‌توان دریافت که یک مرکز اقامتی واقعیِ حوزه تندرستی باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد و چگونه می‌توان خدمات را فراتر از یک اسپا یا باشگاه معمولی، به یک تجربه جامع و اصیل ارتقا داد. این آگاهی می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات در داخل کشور و جذب بهتر گردشگران سلامت بین‌المللی به ایران منجر شود.

تحلیل مدیریتی: فرصت‌ها و الزامات برای صنعت گردشگری ایران

ظهور نهادهای صدور گواهینامه تخصصی مانند دبلیوآیتی‌تی، نشان‌دهنده بلوغ و تخصصی‌شدن بیشتر بازار گردشگری سلامت در سطح جهانی است. برای مدیران ارشد و تصمیم‌گیرندگان صنعت گردشگری ایران، این روند حاوی چندین پیام کلیدی است. نخست آنکه، گردشگری سلامت دیگر محدود به مراکز درمانی نیست و به شدت به سمت تجربه‌های اقامتی پیشگیرانه و ارتقادهنده کیفیت زندگی (Wellness) در حال گسترش است. این حوزه، یک بخش با ارزش افزوده بالا و مشتریان متمولی است که ایران با دارا بودن جاذبه‌های طبیعی متنوع، طب سنتی غنی و فرهنگ مهمان‌نوازی، پتانسیل بالایی برای جذب آن دارد.

ثانیاً، استانداردسازی و اعتباربخشی سوم‌شخص، به یک عامل تعیین‌کننده در اعتمادسازی برای بازارهای بین‌المللی تبدیل شده است. هتل‌ها و اقامتگاه‌های ایرانی که قصد دارند در بازار گردشگری تندرستی جهانی رقابت کنند، نمی‌توانند صرفاً به تبلیغات داخلی اکتفا کنند. آن‌ها نیازمند اتخاذ چارچوب‌های شناخته‌شده بین‌المللی و دریافت گواهینامه‌های معتبر هستند. این امر مستلزم سرمایه‌گذاری در آموزش نیروی انسانی (مانند دوره حرفه‌ای معتبر دبلیوآیتی‌تی)، بازنگری در طراحی معماری و فضاسازی (بر اساس اصولی مانند ادغام با طبیعت) و استقرار سیستم‌های عملیاتی متناسب با پنج رکن استاندارد است.

در نهایت، رویکرد «تأثیرگذاری محلی» که در این استانداردها بر آن تأکید شده، نقطه اتصال بسیار مناسبی با مفهوم گردشگری پایدار و مسئولیت اجتماعی شرکتی در ایران است. هتل‌های سلامتمحور می‌توانند با منبع‌یابی مواد غذایی از تولیدکنندگان محلی، استفاده از معماری بومی و مشارکت در حفظ محیط‌زیست منطقه، هم‌زمان به توسعه اقتصادی جامعه میزبان کمک کنند و هم تجربه‌ای اصیل و متمایز برای مسافر خلق نمایند. مدیریت این فرآیند نیازمند تدوین راهبرد یکپارچه (Integrated Strategy) است که در آن بخش‌های مختلف، از بازاریابی و توسعه محصول تا عملیات و منابع انسانی، هم‌سو با اصول گردشگری سلامت و تندرستی حرکت کنند.