ضرورت تفکیک وزارتخانه و ایجاد «توریزم بورد»

ناتوانی بروکراسی دولتی در مدیریت بحران

هومر برقانی، مدیرعامل شرکت HPRland و از فعالان حوزه تورگردانی، در جریان نشست تخصصی مجله «سفرنویسان» با موضوع واکاوی چالش های تورگردانان در بحران جنگ، بر ضرورت اصلاح ساختارهای کلان اجرایی، تفکیک وزارتخانه و بهره‌گیری از فناوری‌های نوظهور تاکید کرد.

زیست پارتیزانی شکننده است

برقانی با تاکید بر اینکه گردشگری باید پیش از هر چیز به عنوان یک صنعت مستقل و پایدار شناخته شود، اظهار داشت: «مباحثی نظیر فناوری‌های هوش مصنوعی یا توسعه گردشگری پایدار، برگ و بارهای درختی تنومند هستند؛ اما معضل اصلی ما در ایران، عدم سلامت و بی‌توجهی به ریشه‌های بنیادی این درخت است. بخش خصوصی ایران سال‌هاست به صورت پارتیزانی راه خود را از میان بحران‌ها پیدا کرده، اما این زیست پارتیزانی اگر به یک ساختار نظام‌مند تبدیل نشود، شکننده خواهد بود.»

وی با تاکید بر اینکه توسعه گردشگری بدون اراده حاکمیتی میسر نیست، خاطرنشان کرد: «تا زمانی که کل حاکمیت به‌معنای واقعی کلمه خواهان این نباشد که ایران یک مقصد و بازار بین‌المللی گردشگری باشد، تفکر اتاق‌فکر و توسعه ساختارها محقق نخواهد شد. هرگاه حاکمیت، گردشگری را به‌عنوان پیشران حقیقی اقتصاد بپذیرد، آن‌گاه تمامی دستگاه‌ها نظیر سازمان امور مالیاتی، وزارت امور خارجه و سازمان هواپیمایی کشوری ذیل یک راهبرد ملی هم‌سو می‌شوند.»

مدیرعامل HPRland با اشاره به تجربه کشورهایی نظیر قطر و تایلند در ایجاد مرکز مدیریت بحران و جذب لژیونرهای بین‌المللی، غیبت دپارتمان‌های تخصصی مطالعات بازار و ستاد مدیریت بحران در متولی دولتی را از نقاط ضعف اصلی دانست که بنگاه‌های خرد و متوسط را در برابر تکانه‌ها بی‌دفاع گذاشته است.

ضرورت ایجاد توریزم بورد و تفکیک وزارتخانه

به گفته این فعال تورگردانی، راهکار اساسی خروج از بن‌بست بروکراسی دولتی، تفکیک وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و ایجاد یک نهاد نیمه‌خصوصی - نیمه‌دولتی تحت عنوان «توریزم بورد» است.

وی با بیان اینکه میراث فرهنگی و صنایع دستی بار سنگینی دارند که تمرکز را از توسعه اقتصادی گردشگری سلب می‌کنند، افزود: «الگوی توریزم بورد در کل دنیا برای رهایی از بروکراسی پیچیده دولتی ایجاد شده است. این نهاد با هیئت‌مدیره‌ای متشکل از تمامی ذی‌نفعان بخش خصوصی و نمایندگان دستگاه‌های دولتی، دارای اختیارات مالی، بودجه مجزا و مصوباتی با بار حقوقی و امضای الزام‌آور در حکم امضای وزیر است که می‌تواند چالش‌های مالیاتی، حقوقی و کنسولی را در زمان بحران به‌صورت فوری حل کند.»

فرصت طلایی رکود؛ از سناریونویسی تا هوش مصنوعی

برقانی در ادامه سخنان خود با نقد رویکرد انفعالی در زمان کاهش آمار سفرها تاکید کرد که دوران سکوت بازار، فرصتی طلایی برای آموزش، تحقیقات بازار، سناریونویسی و ارتقای استانداردهاست.

وی بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نو در دوران رکود را هوشمندانه خواند و تصریح کرد: «امروز زمان آن است که از این دوران سکوت، به‌عنوان یک فرصت طلایی برای بازآفرینی زیرساخت‌ها استفاده کنیم. اگر مجموعه‌ای تنها دو نیروی خود را در زمینه ابزارهای هوش مصنوعی آموزش دهد، در شرایط بحرانی معادل چند نیروی مجزا بازدهی خواهند داشت و هزینه‌های جاری آژانس یا هتل را به شدت کاهش می‌دهند.»

لزوم هم‌افزایی زنجیره تامین و میدان دادن به نسل تازه

مدیرعامل HPRland عبور از این پیچ تاریخی را نیازمند مدیریت بحران تخصصی و هم‌افزایی تمام حلقه‌های زنجیره تامین دانست و افزود: «وقتی از صنعت گردشگری صحبت می‌کنیم، از یک زنجیره تأمین پیوسته می‌گویم که از آژانس و هتل تا تمامی بخش‌های خدماتی را در بر می‌گیرد. تا زمانی که همه حلقه‌ها دست به دست هم ندهند، برون‌رفت از چالش‌ها میسر نخواهد شد.»

وی در پایان این نشست خواستار پذیرش تفکیک‌های ساختاری جدید و مشارکت همه ذی‌نفعان شد و خاطرنشان کرد: «راهکار کلیدی، پذیرش تفکیک‌های جدید و میدان دادن به نسل تازه است. باید صدای همه بخش‌ها—حتی نیروهای اجرایی و خدماتی خط مقدم—شنیده شود، جوانان کنارکشیده دوباره به بازی برگردند و از آن‌ها پشتیبانی شود تا بتوانیم با تصمیمات درست از این بحران عبور کنیم.»

مشروح میزگرد را در شماره 15 مجله تخصصی سفرنویسان مطالعه نمائید.