سفر به اعماق زمین در فلات کارست؛ گشت‌وگذار در ژئوپارک جدید مرزی ایتالیا و اسلوونی

به گزارش پایگاه خبری سفرنویسان، راهنمای ما چراغ‌ها را خاموش می‌کند و ناگهان همه چیز در تاریکی مطلق فرو می‌رود. فقط صدای چکیدن آرام آب و حسی از ناآرامی خزنده باقی می‌ماند. با روشن شدن دوباره نور، دنیای پرشیب و سایه‌دار اعماق زمین در منطقه کارست دوباره پدیدار می‌شود. من در غار ویلنیتسا هستم، که به نظر می‌رسد نخستین غاری در جهان باشد که برای بازدید گردشگران گشوده شده و سابقه بازدید از آن به سال ۱۶۳۳ میلادی بازمی‌گردد. منظره‌ای جادویی است: تالاری بزرگ که بر اثر فرسایش شکل گرفته، مملو از استالاگمیت‌های سر به فلک کشیده و استالاکتیت‌های عمیق که به دلیل وجود اکسید آهن به رنگ‌های قرمز، قهوه‌ای مایل به قرمز و نارنجی درآمده‌اند و با بلورهای درخشان نقطه‌گذاری شده‌اند.

ویلنیتسا تنها یکی از هزاران غار موجود در منطقه کارست در غرب اسلوونی و شرق ایتالیا است که به دلیل سنگ آهک متخلخل و قابل حل آن شناخته شده است. در سطح زمین، این ویژگی منجر به شکل‌گیری چشم‌اندازی متمایز می‌شود که پر از صخره‌های خط‌خطی و حفره‌هایی به نام دولین است، جایی که سنگ آهک در زیر فروریخته است. اما زیر زمین جایی است که واقعاً خاص می‌شود، با غارهای عظیم، فرورفتگی‌ها و رودخانه‌های زیرزمینی. در ادامه روز، از غار اصلی دیگر این منطقه برای بازدیدکنندگان، یعنی شکوچان، دیدن می‌کنم و شگفت‌زده می‌شوم وقتی رودخانه‌ای زیرزمینی را می‌بینم که از تالاری با ارتفاع نزدیک به ۱۵۰ متر با غرش عبور می‌کند. این تجربه‌ای تقریباً فراواقعی برای حواس است، با انعکاس صدای تندآب‌ها بر دیوارها.

هم‌چنان که راهنمایم مرا از منطقه کارست می‌گذراند، شاهد تپه‌های موج‌دار بخشی نسبتاً دست‌نخورده از حومه شهر هستم که با روستاهای دوزبانه‌ای که شرق ایتالیا و غرب اسلوونی را در امتداد مرزی که چندین بار در قرن بیستم جابه‌جا شده به هم متصل می‌کنند، نقطه‌گذاری شده است. این ناحیه به طور فزاینده‌ای خود را به عنوان منطقه‌ای واحد در دو کشور می‌بیند و امیدوار است با جذب افرادی که در جست‌وجوی تجربه‌ای آرام‌تر، اصیل‌تر و محلی‌تر هستند، با پدیده گردشگری افراطی که مقاصد شناخته‌شده‌تر ایتالیا و اسلوونی را درگیر کرده، مقابله کند. برای نمایش تاریخ، طبیعت و فرهنگ مشترک خود، این منطقه یک ژئوپارک جدید مرزی با بودجه اتحادیه اروپا به نام جئوکارست تأسیس کرده و امیدوار است عنوان یونسکو را نیز کسب کند.

با پیچیدن در تپه‌های منطقه، به نقطه اوج آن می‌رسم: اشتانجل، روستایی قرون وسطایی که در پروانس هم بی‌جا به نظر نمی‌رسد، اما بدون ازدحام جمعیت. گشتن در خیابان‌های سنگ‌فرش آن مانند قدم گذاشتن به هزاره گذشته است، یا در برخی موارد حتی قدیمی‌تر، چرا که این روستا ریشه‌های پیش از تاریخ و رومی دارد. ساختمان‌های سنگ‌خاکستری رنگ از سنگ بومی محکم کارست ساخته شده‌اند که برای صدها سال کم و بیش دست‌نخورده باقی مانده‌اند. در غروب آفتاب، با یک لیوان شراب ترد محلی ویتوفسکا در بیسترو گراد، رستورانی زیبا که با گل‌های خشک تزیین شده، می‌نشینم و منظره وسیع دره طلایی زیر پا را تماشا می‌کنم.

این یک چشم‌انداز متمایز است، پر از صخره‌هایی با خطوط موازی و حفره‌هایی که سنگ آهک در زیر آن فروریخته است.

با ترک اسلوونی، به سمت بخش ایتالیایی کارست می‌رویم، جایی که با تریسته همسایه است، شهر دانشگاهی پرجنب‌وجوشی که فرهنگ ایتالیایی را با معماری هنر نو وین به لطف دوران طولانی‌اش به عنوان تنها بندر امپراتوری اتریش-مجارستان در هم می‌آمیزد. مردم محلی می‌گویند این آمیختگی فرهنگی به آن روحیه‌ای بی‌نظیر روشن‌فکر و مداراگر بخشیده است. راهنمای من، بئاتریز بارووینا، به من می‌گوید که برخلاف سایر نقاط ایتالیا، اینجا می‌توانید تنها غذا بخورید، اسپرسو بنوشید یا یک لیوان شراب میل کنید بدون آن‌که به خاطر نداشتن خانواده‌ای بزرگ ایتالیایی دور و برتان قضاوت شوید. او می‌گوید هنوز وابستگی شدیدی به اتریش وجود دارد، به ویژه در میان نسل‌های قدیمی‌تر که به این جمله چسبیده‌اند: «زیر نظر اتریش بهتر بود.»

مردم محلی به من می‌گویند که علاوه بر فرهنگ کافه‌های پررونق، تریسته را به دلیل دسترسی آسان به طبیعت دوست دارند. با ۱۵ دقیقه حرکت از مرکز شهر، به مسیر ۵ کیلومتری ویا ناپلئونیکا می‌رسیم که چشم‌اندازهای پانورامایی از خلیج تریسته ارائه می‌دهد و شهرک‌های کوچک اوپیچینا و پروسکو، زادگاه شراب گازدار هم‌نام را به هم متصل می‌کند.

غذا خوردن خوب در منطقه کارست آسان است زیرا بیشتر محصولات از کشاورزان محلی تأمین می‌شود. یک تجربه منحصر به فرد، بازدید از یک اُسمیتسه محلی، مزرعه‌ها و تاکستان‌های خانوادگی است. در کانتینا پاروول، خانواده پنیر، شراب، پروشوتو، عسل و روغن زیتون خانگی را روی میزهای پیکنیک در سایه کاج‌ها سرو می‌کنند. خانواده پاروول با افتخار اصالت متمایز کارست خود را برای من تعریف می‌کنند: سه نسل از خانواده در یک روستا به دنیا آمده‌اند، با این حال پدربزرگ و مادربزرگ‌هایشان در امپراتوری اتریش-مجارستان، والدینشان در ایتالیا و فرزندانشان در اسلوونی متولد شده‌اند.

اسمیتسه آن‌ها در انتهای یک پیاده‌روی تماشایی ۶.۵ کیلومتری در دره روزاندرا قرار دارد، اگر از روستای میهله شروع کنید و بخشی از مرحله ۳۶ مسیر آلپ آدریا را دنبال کنید، که از میان چشم‌اندازی از درختان گیلاس وحشی و گوزن‌های قرمز می‌گذرد. اگر خوش‌شانس باشید، حتی ممکن است به یکی از «غارهای شراب» خودجوش بربخورید - حفره‌هایی که مردم در آن‌ها شراب‌ها و پنیرهای محلی را بر اساس سیستم امانتداری برای مسافران گرسنه و تشنه می‌گذارند - با نیمکت‌های چوبی حکاکی شده‌ای که مشرف به دره زیرین است.

این تجربه‌ای منحصر به فرد کارست است و دو ویژگی متمایزترین این منطقه را منعکس می‌کند: چشم‌انداز خیره‌کننده آن و روحیه مهمان‌نواز و جمع‌گرایانه آن.

این سفر توسط پرومو توریسم اف‌وی‌جی، سازمان گردشگری فریولی-ونزیا جولیا، و ویزیت کراس در اسلوونی ارائه شده است. قیمت اتاق دو تخته در ساوویا اکسلسیر پالاس در تریسته از ۱۵۳ پوند شروع می‌شود. قیمت اتاق دو تخته در هتل ماستوسو در لیپیکا از ۱۲۲ پوند.